• Ruben De Gauw

  • Team Lead

Sociocratie? Wat is dat? 

De meeste beslissingen in een bedrijf worden vandaag nog autocratisch genomen door een teamleider of een project manager. En waarom zouden we dit niet zo doen? Het is een zeer snelle manier om te beslissen en zo hebben we geen ellenlange discussie en vergaderingen waarin er toch nooit een knoop wordt doorgehakt. Maar er zijn ook nadelen verbonden aan deze manier van beslissen.  Doordat we mensen niet betrekken bij beslissingen, missen we hun input én hun wijsheid. Een tweede issue is dat we kunnen beslissen wat we willen, maar als een groep zich niet betrokken voelt, zal de beslissing nooit gedragen zijn en blijven de echte problemen liggen. 

Dan maar geen autocratische beslissing en toch in groep. Welke manier kennen we om beslissingen te nemen in een groep? In een democratie beslist de meerderheid. Fantastisch toch! Of misschien ook niet. We betrekken nu wel meer de groep, maar de meerderheid negeert heel makkelijk de noden en wijsheid van de minderheid. Dat is niet bevorderlijk voor een harmonieus systeem en leidt eerder tot conflict en wrijving. Kijk maar naar onze politieke arena. 

Hier werd ik geïnspireerd door sociocratie, een gedachtegoed dat streeft naar gelijkwaardigheid. Kortweg komt het hierop neer: de mensen die de impact voelen van een beslissing zijn de mensen die invloed kunnen uitoefenen op deze beslissing. In een software team betekent dit dat de developers zelf de beslissingen nemen die een impact hebben op hun teamwerking; dus niet de projectmanager of een management team. 

Tof, nu hebben we gelijkwaardigheid, waar we als team beslissen en elke stem evenveel gewicht draagt. Maar hoe pakken we dit concreet aan?

Vind elkaar in het probleem. 

We hebben de neiging om, als we een probleem horen, direct in oplossingsmodus te schieten, zonder eerst af te toetsen wat het precies is dat we proberen vast te pakken. Wat zijn hier de gevolgen van? Als twee mensen met oplossingen komen, maar eigenlijk twee verschillende problemen proberen op te lossen, gaan niemand elkaar nooit begrijpen. Wat ik gemerkt heb is dat het helpt om eerst even te vertragen en een gedeeld begrip van het issue te creëren. Dit doe ik door de spanning die ik voel te benoemen. Ik schrijf neer wat ik voel en wat me drijft om actie te nemen. In sociocratie noemt men dit een driver. We beschrijven de spanning tussen “What is happening”, de situatie zoals ze nu is, en “What is needed”, waar willen we naartoe.

Creëer gelijke spreektijd

Ik denk wat we het allemaal wel kennen: we hebben een groepsgesprek en de dominantste personen in de kamer eisen alle tijd op. Zij doen hun parlé en de rest van de groep haakt af. 

Google deed hier ooit ook een onderzoek naar (Project Aristotle) en wat ze vonden was dat de meest productieve teams niet die teams zijn met de meeste experten, maar wel de teams waarin de participatie het meest gelijk is. 

In sociocratie gebruiken we een rondje om deze omgeving te creëren. Simpeler kan bijna niet. Gewoon een tour de table waarin iedereen aan bod komt. Ik heb hier echt al veel efficiëntie mee gewonnen op team overleggen. Omdat ik weet dat mijn beurt nog komt, kan ik aandachtiger luisteren naar de collega die op dat moment het woord heeft. En als luide spreker (want dat ben ik wel), merk ik dat het meest wat in mijn monoloog zou gezeten hebben eigenlijk al door andere collega’s naar boven is gebracht. 

 

Ga voor consent

Wat we vaak krijgen als we met een groep de knoop proberen door te hakken en een consensus proberen te bereiken, is dat dit soms lang duurt. We blijven in cirkeltjes draaien en iedereen heeft zijn eigen mening en voorkeur. Soms komen we zelfs niet eens tot een beslissing. Bereiken we die dan wel, dan is iedereen toch wat slecht gezind. Kan dit dan anders?

Het antwoord is ja. Bij consent gaan we zoeken naar de afwezigheid van een reden om iets niet te doen, in plaats van elkaar te overtuigen dat we iets wel moeten doen. We vragen dus of de voorgestelde oplossing “goed genoeg is voor nu en veilig genoeg om te proberen”. Kortom: is er een bezwaar?

 

Dit is wel een mindset switch waar je samen met je team even aan moet wennen. Van jongs af aan is het ons aangeleerd dat het licht op rood staat en dat we ander moeten overtuigen dat het naar groen mag gaan. Nu zeggen we het omgekeerde. Het licht staat op groen, behalve als er een goede reden is dat het rood moet worden. 

Een tweede mindset switch is dat een bezwaar wijsheid bevat: het is een cadeau en we willen deze wijsheid uit de groep naar boven laten komen. Bijgevolg gaan we actief op zoek naar bezwaren, want deze maken de voorgestelde oplossing nog beter dan ze al was. 

Als al je bezwaren zijn weggewerkt, is het tijd om te feesten, want nu heb je samen een goede gedragen beslissing genomen. Joepie!!!!

Nog vragen over sociocratie? Stel ze gerust in de comments.

Verwante Artikels